شكّاكان

فروغی، محمّدعلی (تهران ۱۲۵۶ـ۱۳۲۱ش):
شکاکان، جماعتی از حکما هستند معتقد به اینکه انسان برای کسب علم و یقین به معلومات خود میزان و ماخذ صحیحی ندارد. حس خطا می کند و عقل از اصلاح خطای او عاجز است. چه اشخاصی به حسب اختلاف بنیه و مزاج و ذوق و فهم و زمان و مکان و اوضاع و احوال و تربیت و انس و عادت و غیر آنها ادراکاتشان مختلف می باشد و امور را یکسان تشخیص نمی دهند، و بنابرین در هیچ امری نباید رأی جزم و حکم قطعی اظهار کرد و همه چیز را با تردید و شبهه باید تلقی نمود، و در اعمال زندگانی جنبه اخلاقی هم بی طرفی و بی تمایلی و عدم عاطفه را باید اختیار کرد. هر چند در میان قدما هم این نوع عقاید وجود داشته و پروتاغوراس سوفسطایی نیز دارای همین مذاق بوده ولی کسی که به این مذهب بلکه مؤسس آن شمره می شود پیرهون است که معاصر اسکندر مقدونی بود. فضلای ما میان شکاکان و سوفسطاییان از جهت مشابهتی که به یکدیگر دارند فرق نگذاشته و شکاک را هم سوفسطایی خوانده اند. (سیر حکمت در اروپا)

مُطهّری‌، مرتضی (فریمان ۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۸ش):
از دوره ارسطو به بعد گروه ديگرى پيدا شدند كه آنها را «لا ادريّون» يا «شكّاكان» مى‏ گويند و مسلك آنها را سپتى سيسم (scepticiSm) مى‏ نامند. اين گروه به عقيده خود راه وسطى را انتخاب نمودند، نه پيرو سوفسطائيان شدند كه مى ‏گفتند واقعيتى خارج از ظرف ذهن انسان وجود ندارد و نه عقيده سقراطيون را پسنديدند كه گفتند مى‏توان به حقايق اشياء نائل شد. اين جماعت گفتند انسان وسيله ‏اى براى رسيدن به حقايق اشياء كه قابل اطمينان باشد ندارد، حس و عقل هر دو خطا مى كنند، راههاى منطقى كه ارسطو براى مصونيت از خطا باز نمود كافى نيست، راه صحيح براى انسان در جميع مسائل توقف و خوددارى از رأى جزمى است؛ حتى مسائل رياضى از قبيل حساب و هندسه را نيز بايد به عنوان احتمال پذيرفت و با ترديد تلقى نمود.
پيروان اين مكتب در يونان و بعد در حوزه اسكندريه زياد بودند و تا چند قرن بعد از ميلاد مسيح، اين مكتب ادامه داشت و اخيراً در قرن نوزدهم مسلك هاى فلسفى‏ اى پديد آمده كه كم و بيش با اين مسلك شبيه است و بيان هر يك از اين فلسفه‏ ها در آينده خواهد آمد. (پاورقی های اصول فلسفه و روش رئالیسم)

همچنین ببینید

زلزله

سيد نعمة اللّه جزايرى گويد زلزله‏اى در شيروان بوقوع رسيد و تلفات بسيارى داشت در …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *