خانه / قلمرو های فلسفه / تاریخ فلسفه

تاریخ فلسفه

کتاب اللواحق ابن سینا

ابن سینا در مقدمه کتاب شفاء، از کتاب دیگری سخن می گوید که بعد از اتمام شفاء، در حال نوشتن آنست. او می گوید: «سپس [چنین] دیدم که در پی این کتاب، کتاب دیگری را [تألیف کنم]. نام کتاب اخیر را “کتاب اللواحق” نامیدم. آن، همراه با عمرم تمام می …

ادامه نوشته »

نظر در حق

نخستین عبارتِ کتابِ “مابعد الطبیعةِ” ارسطو، موافق نقل ابن رشد در “تفسیر مابعدالطبیعة” اینست: «ان النظر فى الحق …» مبتنی بر این عبارت فلسفه دو رکن دارد: رکن اول: نظر که کارِ برخاسته از “ناظر” است. رکن دوم: حقّ. “نظر” به معنی نگریستن و اندیشیدن است. منظور از “نظر در …

ادامه نوشته »

انسان؛ از آغاز تا انجام

قرآن، زندگی انسان را، از آغاز تا انجام به تصویر می کشد. خواجه نصیرالدین طوسی اخلاق ناصری را با این تبیین و تصویر آغاز می کند. فطرت و آفرینش نخستین: خدواند، شروع به آفرینش انواع موجودات می کند، و آنها را از مطالع ابداع بر می آورد: «هُوَ الَّذِي يَبْدَؤُا …

ادامه نوشته »

ماجرای ای.جی.آیر(فیلسوف پوزیتیویست)

سلطه مدرنیته را می توان به نوعی پایان دادن به دیگر اشکال معرفت ورزی هم به حساب آورد؛ مسأله ای که بعدها در آثار تجربه گرایان و اصحاب پوزیتیویسم که در انسلاخ امور غیر منطقی از ساحت تفکر فلسفی جدّ بلیغ می کردند، چشمگیرتر شد. مطابق چرتکه اندازی این منطقیان …

ادامه نوشته »

مبانی حکمت اشراق

“حکمت اشراق” یک نظام فکری بر پایه “نور” است. منظور از نظام فکری مجموعه اندیشه های مرتبط به هم است که می خواهد جهان را تبیین کند. 1 – تقسیم اشیاء جهان بر دو قسم: نور / ظلمت] اشياء عالم بر دو قسم اند: الف – آنچه در حقیقت ذاتش …

ادامه نوشته »

سعدی و معنای زندگی

کیرکگور در مورد ملال و افسردگی می گوید:خدایان ملول بودند؛ آدم را آفریدند؛ آدم ملول شد؛ حوا برایش خلق شد،  آدم و حوا ملول شدند و بچه هایی پس افکندند و با رشد جمعیت ملال در دنیا تکثیر گردید. با این فرض باید گفت؛ هر چند که بحران معنا و …

ادامه نوشته »

سالشمار زندگی دلوز

ژیل دلوز (Gilles Deleuze) در ۱۸ ژانویه ۱۹۲۵، در خانواده ای متوسط در پاریس به دنیا آمد، و بیشتر عمر خود را در آنجا زندگی کرد. او پیش از آغاز جنگ جهانی دوم وارد مدرسه دولتی شد، و هنگام تجاوز آلمانها برای تعطیلات به نورماندی رفته بود. تحصیلات اولیه او …

ادامه نوشته »

مختصات کتاب شفاء از زبان ابن سینا

ابن سینا در آغاز شفاء مختصات این کتاب را چنین گزارش می کند: 1 – اصول و فروع فلسفه علوم فلسفی به اصول و فروع تقسیم می شود: فروع بر روی اصول بناء می گردد. ابن سینا در کتاب شفاء خلاصه ای از  تأملات و تفکرات و آگاهی های خویش …

ادامه نوشته »

پندار واقعیت؟!

برخی واقعیت را جز پندار و توهم  نمی دانند. گاهی در ادوارِ پیشینِ ممالک اسلامی، این گروه را “حِسبانیَّة” می نامیدند. “حِسبانیَّة” به گروهی از فلاسفه اطلاق می شود که منکر وجود حقیقی اشیاء بودند و جهان خارج را وهم می پنداشتند و آنرا زاده عقول و توهمات و حواس …

ادامه نوشته »

کتابِ شفاء

شِفاء (یا: کتاب ‌الشفاء) مهم ترین و جامع ترین کتاب ابن سینا است. این اثر کلان‌ترین اثر موجود در حکمت نظری و به‌ ویژه منطق به ‌شمار می‌ رود، و مشتمل بر چهار کتاب است: ۱. منطق، شامل نُه فن: مدخل، مقولات، باری‌ارمیناس (عبارت)، قیاس، برهان، جدل، سفسطه، خطابه، شعر. …

ادامه نوشته »