خانه / علوم اعصاب

علوم اعصاب

پندار واقعیت؟!

برخی واقعیت را جز پندار و توهم  نمی دانند. گاهی در ادوارِ پیشینِ ممالک اسلامی، این گروه را “حِسبانیَّة” می نامیدند. “حِسبانیَّة” به گروهی از فلاسفه اطلاق می شود که منکر وجود حقیقی اشیاء بودند و جهان خارج را وهم می پنداشتند و آنرا زاده عقول و توهمات و حواس …

ادامه نوشته »

معنادرمانی (logotherapy)

نیازِ بنیادینِ هستیِ انسان، ‌یافتن “معنا” برای زندگی است. فقدان این معنی، نابسامانی هایی در روان و جسم آدمی ایجاد می کند. ویکتور فرانکل (۱۹۰۵ـ۱۹۹۷)، روانشناس اتریشی، سه سال را در اردوگاه‌های کار اجباری نازی‌ها گذراند.  او در این مدت در بازیابی سلامت روانی به اسیران دیگر کمک می کرد. …

ادامه نوشته »

جهان نشانه ها

قدماء برای وجود قائل به سه قلمرو شده اند: اول – قلمرو موجودات عینی. دوم – قلمرو موجودات ذهنی. سوم – قلمرو نشانه ها. قلمرو نشانه ها شاملِ وجود لفظی و کتبی و … می شود. برخی از فیلسوفان وجود لفظی و کتبی را از هم جدا کرده اند. از …

ادامه نوشته »

سازوکارهای فهم

“فهم” (Understanding) یک “فرایند روانشناختی” (psychological process) است. منظور از “فرایند روانشناختی” چیزی است که مرتبط با ذهن و کارکردهای آن باشد. موضوع و مُتعلَّق فهم، می تواند یک شیئ فیزیکی (physical object) یا انتزاعی (abstract) باشد. برای مثال “شخص” (person)، “موقعیت” (situation) یا “پیغام” (message) می توانند از موضوع …

ادامه نوشته »

مسأله آگاهی

آگاهی (Consciousness) در ساده ترین تعریفش عبارتست از: «ادراک (sentience) وجود بیرونی و درونی، و اطلاع (awareness) از آن دو.» فیلسوفان و دانشمندان قرن هاست که درباره “آگاهی” مطالعه می کنند. ایشان در این زمینه تجزیه ها و تحلیل ها، تعریف ها و توضیح های فراوانی ارائه کرده اند، و …

ادامه نوشته »

رابط مغز و رایانه (BCI)؛ تراشه کامپیوتری در مغز خوک

شرکت “نیورالینک” (Neuralink) (شرکت ایلان ماسک)، یک تراشه کامپیوتری، در مغز خوک قرار داد. این خوک به «گرترود» موسوم است. این تراشه پردازنده ای به اندازه یک سکه است؛ ۲۳ میلمتر قطر و ۸ میلی‌متر ضخامت دارد. این تراشه را می توان با یک جراحی ساده و بدون آنکه اثری …

ادامه نوشته »

رابط مغز و رایانه (BCI)

“رابط مغز و رایانه” (BCI) یک سیستم مبتنی بر “رایانه” است. این سیستم، سیگنال های مغزی را به دست می آورد. آنگاه آنها را تجزیه و تحلیل می کند. سپس به دستوراتی تبدیل می کند که به دستگاه خروجی منتقل می شوند تا عملکرد مطلوبی را انجام دهند. (BCI) مخفف …

ادامه نوشته »

خرافات

بخشی از محتوای ذهنی بیشتر افراد را “خرافات” تشکیل می دهد. منظور از “خرافات” چیست؟ “خرافه” (superstition) را به صورت های مختلفی تعریف کرده اند: الف – “خرافه” باوری است که حوادث خاصی را به شیوه ای غیر عقلانی و غیرمستدل و غیر علمی توضیح می دهد. این تعریف سه …

ادامه نوشته »

تعقل و مراتب معقولات

گاهی “تعقل” را چنین تعریف می کنند: «ادراک کلیات.» آنچه از تعقل حاصل می شود، “معقول” نام می گیرد. “معقولات” یا “ادراکات کلی” بر دو قسم اند: معقولات اولیه و معقولات ثانویه. “معقولات ثانویه” خود بر دو نوع تقسیم می شوند: الف – معقولات ثانویه منطقی ب – معقولات ثانویه …

ادامه نوشته »

آفانتازیا (aphantasia)

“آفانتازیا” (aphantasia) یکی از توانایی ها ذهنی ما تصور اداراکات بصری سابق است. غروب خورشید را در یک اقیانوس تصور کنید. افق دور دست و عظیم، یک درخشش، به رنگ نارنجی و صورتی، در سراسر آسمان گسترده است. مرغان دریایی در حال پرواز هستند و شن های ساحل انگشتان پا …

ادامه نوشته »